Adolat
ISSN 3093-8546

2025-yil, 11-son · 66–81-betlar

Проблемы обеспечения независимости, беспристрастности и ответственности судебной системы при использовании технологий искусственного интеллекта

PDF

Annotatsiya

Sudlarda sun’iy intellektdan foydalanish ularning mustaqilligi, xolisligi va odil sudlov tamoyillariga bo‘lgan xavflarni kuchaytiradi. Algoritmik xolis bo‘lmaslik, mashina tavsiyalariga haddan tashqari tayanish va ma’lumotlarning zaifligi qat’iy nazorat, shaffoflik va insonning hal qiluvchi sud qaroriga doir vakolatini saqlab qolishni talab qiladi. Sun’iy intellekt sud faoliyatining samaradorligini oshirishi mumkin, biroq faqat yordamchi vosita sifatida – sudyani almashtirmagan holda. O‘zbekistonda bu masalalar sud tizimining raqamlashtirilishi sharoitida yanada dolzarb bo‘lib bormoqda. Sud mustaqilligi va odil sudlov huquqiga oid konstitutsiyaviy kafolatlar, shuningdek, ma’lumotlarni himoya qilish va sudyalar malakasini oshirish talablari sun’iy intellektni xavfsiz joriy etish uchun asos bo‘ladi. Texnologiyalar sud jarayonini kuchaytirishi, biroq insoniy qarorni almashtirmasligi, jamiyatning adliya tizimiga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashi lozim.

Abstract

The use of artificial intelligence in courts increases the risks to judicial independence, impartiality, and fairness. Algorithmic bias, reliance on machine-generated recommendations, and data vulnerability require strict oversight, transparency, and the preservation of the decisive role of human judicial discretion. AI can enhance the efficiency of justice, but only as an auxiliary tool that does not replace the judge. In Uzbekistan, these issues are becoming particularly relevant amid the digitalization of the judicial system. Constitutional guarantees of judicial independence and the right to a fair trial, as well as requirements for data protection and judicial training, form the basis for the safe introduction of AI. Technologies should strengthen the judicial process rather than substitute human judgment, thereby ensuring public trust in the justice system.

Iqtibos uchun

Чуллиев Шухрат Аскарович. Проблемы обеспечения независимости, беспристрастности и ответственности судебной системы при использовании технологий искусственного интеллекта // Adolat. – 2025. – № 11. – С. 66–81.