2026-yil, 2-son · 13–22-betlar
Проблемы толкования понятия "члены семьи" при рассмотрении дел о признании гражданина ограниченно дееспособным или недееспособным в гражданских судах Республики Узбекистан
Annotatsiya
Maqolada O‘zbekiston Respublikasi prokuratura organlari amaliyotida Fuqarolik protsessual kodeksining 310-moddasini qo‘llashda “oila a’zolari” tushunchasining cheklangan tarzda talqin qilinishi muammosi ko‘rib chiqiladi. Prokuratura organlari Oila kodeksining 5-moddasiga tayanib, ko‘p hollarda fuqaroni muomala layoqatsiz deb topish to‘g‘risidagi ishlar bo‘yicha aka-uka va opa-singillarni arizachilar doirasidan chiqarib tashlamoqda. Muallif bunday amaliyotni tanqid qilib, Oila kodeksining 5-moddasi faqat oila qonunchiligi sohasini tartibga solishini va u oila a’zolarining to‘liq ro‘yxatini o‘z ichiga olmasligini asoslab beradi. Maqolada FPK 310-moddasining tizimli va teleologik talqini o‘tkazilgan bo‘lib, u aka-uka va opa-singillarning arizachi sifatida chiqish huquqini tasdiqlaydi. Qozog‘iston, Belarus, Rossiya, Fransiya, Germaniya, Ukraina qonunchiligi va Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudi (IHYeS) amaliyoti tahlili asosida xalqaro va milliy huquqiy doktrinada oilaning keng ma’nodagi tushunchasi haqida xulosa chiqariladi. O‘zbekiston qonunchiligini takomillashtirish bo‘yicha chora-tadbirlar taklif etiladi: oilaning huquqiy ta’rifini kiritish hamda Oila va Fuqarolik protsessual kodekslari normalarini muvofiqlashtirish.
Abstract
The article examines the problem of the restrictive interpretation of the term "family members" in the practice of the Prosecutor's Office of the Republic of Uzbekistan when applying Article 310 of the Civil Procedural Code. Citing Article 5 of the Family Code, prosecuting authorities often exclude brothers and sisters from the list of applicants in cases concerning the recognition of a citizen as legally incapacitated. The author criticizes this practice, arguing that Article 5 of the Family Code only regulates the subject matter of family legislation and does not provide an exhaustive list of family members. A systemic and teleological interpretation of Article 310 of the Civil Procedural Code is conducted, confirming the right of siblings to act as applicants. Based on an analysis of the legislation of Kazakhstan, Belarus, Russia, France, Germany, Ukraine, and the case law of the ECHR, a conclusion is drawn regarding the broad understanding of "family" in international and national legal doctrines. Measures are proposed to improve the legislation of Uzbekistan: introducing a legal definition of "family" and harmonizing the norms of the Family Code and the Civil Procedural Code.
Iqtibos uchun
Асаль Хайрулина. Проблемы толкования понятия "члены семьи" при рассмотрении дел о признании гражданина ограниченно дееспособным или недееспособным в гражданских судах Республики Узбекистан // Adolat. – 2026. – № 2. – С. 13–22.