2026-yil, 4-son · 25–40-betlar
Этические аспекты использования искусственного интеллекта в судебной деятельности
Annotatsiya
Sun’iy intellekt (SI)ning sud faoliyatiga joriy etilishi sud etikasi an’anaviy tamoyillarini, xususan sudyalarning mustaqilligi, xolisligi, halolligi va kasbiy kompetentligini qayta ko‘rib chiqishni taqozo etadi. Maqolada SI qo‘llanishining asosiy xavflari, jumladan algoritmik tarafkashlik, qarorlarning shaffof emasligi va javobgarlik mexanizmlarining murakkablashuvi tahlil qilinadi. Maxsus e’tibor javobgarlik masalalariga, sudyaning yetakchi rolini saqlashga hamda inson va texnologiya ishlab chiquvchilari o‘rtasidagi mas’uliyatni aniq ajratishga qaratiladi. Algoritmlarning shaffofligi va tushuntiriluvchanligi adolatli sud muhokamasi hamda sud tizimiga ishonchning muhim sharti sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, sud ma’lumotlarini SI yordamida qayta ishlash jarayonida maxfiylik va ma’lumotlarni himoya qilish muammolari qayd etiladi. Sudyaviy ixtiyorning algoritmlar bilan almashtirilishi mumkin emasligi va inson omilining saqlanishi alohida ta’kidlanadi.
Abstract
The integration of artificial intelligence (AI) into judicial activity requires a rethinking of traditional principles of judicial ethics, in particular judicial independence, impartiality, integrity, and professional competence. The article analyzes the key risks of AI use in justice, including algorithmic bias, lack of transparency in decision-making, and the increasing complexity of accountability mechanisms. Special attention is given to issues of responsibility, the preservation of the judge’s leading role, and the clear allocation of responsibility between humans and technology developers. Transparency and explainability of algorithms are considered essential conditions for fair trial and public trust in the judicial system. Issues of confidentiality and data protection in the processing of judicial information using AI are also highlighted.
Iqtibos uchun
Шухрат Чуллиев. Этические аспекты использования искусственного интеллекта в судебной деятельности // Adolat. – 2026. – № 4. – С. 25–40.