Adolat
ISSN 3093-8546

2026-yil, 8-son · 129–138-betlar

Киберрабство как новая форма эксплуатации: научный анализ, кейс-стади и правовые перспективы

PDF

Annotatsiya

Maqola jamiyatning raqamli transformatsiyasi sharoitida yuzaga kelayotgan, hali yetarlicha o‘rganilmagan shaxsni ekspluatatsiya qilishning yangi shakli, ya’ni kiberqullik (cyberslavery) hodisasiga bag‘ishlangan. Maqolada kiberqullikni ta’riflashning normativ, kriminologik va etik yondashuvlari, shuningdek uni mustaqil huquqiy kategoriya sifatida tan olish borasidagi ilmiy bahslar ko‘rib chiqiladi. Janubi-Sharqiy Osiyodagi onlayn firibgarlik fermalari, sextortion, gold farming va Afrikadagi mayning fermalarida bolalar mehnatidan foydalanish kabi keys-stadilar asosida huquqni qo‘llash muammolari, jumladan jinoyatlarning transchegaraviy xususiyati va raqamli dalillarni to‘plashdagi qiyinchiliklar tahlil qilinadi. Muallif xalqaro huquqiy tartibga solishni isloh qilish, jumladan raqamli ekspluatatsiya shakllari to‘g‘risida maxsus konvensiya ishlab chiqish va raqamli ombudsmenlar institutini yaratish bo‘yicha takliflar ilgari suradi.

Abstract

This article addresses the phenomenon of cyber slavery as a new and insufficiently studied form of exploitation of the individual, emerging in the context of the digital transformation of society. The article examines normative, criminological, and ethical approaches to defining cyber slavery, as well as the scholarly debate regarding its qualification as an independent legal category. Drawing on case studies, including online scam farms in Southeast Asia, sextortion, gold farming, and child labour at cryptocurrency mining sites in Africa, the article analyzes law enforcement challenges, including the cross-border nature of the crimes and the difficulty of collecting digital evidence. The author formulates proposals for reforming international legal regulation, including the development of a specialized convention on digital forms of exploitation and the creation of a digital ombudsman institution.

Iqtibos uchun

Комила Рашидова. Киберрабство как новая форма эксплуатации: научный анализ, кейс-стади и правовые перспективы // Adolat. – 2026. – № 8. – С. 129–138.